Karcinom Dojke - Aksilarni Web Sindrom
1. Šta je aksilarni web sindrom?
Aksilarni web sindrom (sindrom aksilarne mreže), takođe nazvan i „cording“, česta je komplikacija nakon operacije raka dojke i uklanjanja ili biopsije limfnih čvorova u pazušnoj jami.
Ispod kože se formiraju čvrste tanke trake poput kanapa ili žice. Može postojati jedna dugačka ili više malih traka. One obično počinju u pazuhu, a ponekad se spuštaju niz ruku do lakta, čak i do šake.
2. „Cording“- koliko se često javlja i zašto nastaje aksilarni web sindrom?
Aksilarni web sindrom je česta kompikacija nakon hirurškog lečenja karcinoma dojke. Javlja u 6 – 86% operisanih žena u zavisnosti od vrste hirurškog lečenja i dužine praćenja nakon operacije.
Obično se javlja 2 do 8 nedelja nakon operacije, ali u nekim slučajevima može se pojaviti nedeljama ili čak mesecima kasnije.
U 88% slučajeva se javlja u prve 4 ned. nakon operacije.
Tačan uzrok nastanka aksilarnog web sindroma i dalje nije u potpunosti razjašnjen. Najviše naučnika veruje u limfogeno poreklo ovih traka.
Smatra se da aksilarni web sindrom nastaje zbog hirurške povrede limfnih sudova prilikom disekcije aksilarnih limfnih čvorova ili sentinel biopsije.
Sindrom aksilarne mreže može nastati i nakon mastektomije. Tada se javlja samo na pregibu ispod dojke. Sindrom aksilarne mreže ubrzan je kod postoperativnog postojanja hematoma, seroma ili infekcije.
3.Karcinom dojke – aksilarni web sindrom faktori rizika?
Najvažniji faktori rizika za nastanak aksilarnog web sindroma su:
- Obim hirurške intervencije
- Indeks telesne mase
- Godine
Aksilarni web sindrom se češće javlja kod obimnije hirurgije (češće kod aksilarne disekcije u odnosu na sentinel biopsiju), mladjih žena (< 60 god.) sa niskim indeksom telesne težine
4. Karcinom dojke – kako se postavlja dijagnoza aksilarnog web sindroma?
Dijagnoza aksilarnog web sindroma se postavlja isključivo kliničkim pregledom.
Na sindrom aksilarne mreže ukazuju:
1 . Vidljive ili opipljive strukture slične žicama koje se najčešće nalaze u pazušnoj jami, a odatle se mogu protezati duž nadlaktice, ponekad i do šake
2. Osećaj zatezanja u ruci
3. Ograničena pokretljivost ramena
5. „Cording“ – lečenje
Pojava ove komplikacije ponekad može dovesti do odlaganja nastavka lečenja, tj. radiotererapije koja zahteva očuvanu pokretljivost ruke.
Fizikalna terapija za lečenje ove komplikacije podrazumeva:
- Mobilizaciju mekih tkiva koja treba da smekša trake
- Vežbe istezanja
Sa fizikalnom terapijom započinje se najranije 3 ned postoperativno, pod uslovom da su izvadjeni drenovi i da ne postoji serom.
U početku (prve 3 nedelje) terapija se sprovodi 2xnedeljno, tako što se radi 30-35 minuta mobilizacije mekih tkiva i 5 do 10 min vežbe istezanja. Pacijent dodatno sprovodi vežbe kod kuće 2-3xdnevno. Nakon toga sprovodi vežbe 1xnedeljno, a kasnije 1x u 2 nedelje.
Veoma je važno da fizikalnu terapiju kod pacijenata sa ovom komplikacijom sprovodi iskusni fizioterapeut.
5. Karcinom dojke – aksilarni web sindrom prognoza
Sindrom aksilarne mreže je najčešće samoograničavajuće, neprogresivno stanje koje prolazi u roku od 3 do 6 meeci. Medjutim, kod pojedinih pacijenata ovo stanje može trajati godinama nakon operacije, dok se kod drugih obnavlja.
Literatura
- Koehler LA, Haddad TC, Hunter DW, Tuttle TM. Axillary web syndrome following breast cancer surgery: symptoms, complications, and management strategies. Breast Cancer (Dove Med Press). 2018 Dec 20;11:13-19.
- www.breastcancer.org
- www.oncolink.org
- www.canadalymph.ca